Wpływ żelaza na proces gojenia ran

Niedobory żelaza w znacznym stopniu wpływają na przebieg i szybkość procesu gojenia ran. Fakt ten wiąże się nie tylko z funkcjami ogólnobiologicznymi żelaza (w tym z zagrożeniem niedokrwistością), ale także z rolą, którą odgrywa ono w procesie syntezy kolagenu. Niedobory żelaza wpływają na procesy krzepnięcia krwi, które stanowią wstępny etap gojenia się ran. Brak żelaza we krwi ma jednak równie niekorzystny wpływ na etapie proliferacji, czyli tworzenia się ziarniny i odkładania się kolagenu.

Redakcja
A A A
Podziel się wiedzą – udostępnij

Leczenie ran a prawidłowe odżywianie

Prawidłowe odżywianie należy do głównych czynników wpływających na gojenie się ran. Największe znaczenie mają przy tym witaminy (zwłaszcza C, A, K oraz witaminy z grupy B), wysoka podaż białka w diecie, właściwe nawodnienie organizmu oraz mikroelementy, w tym żelazo, miedź i cynk. Konieczne jest także zaspokojenie potrzeb energetycznych organizmu (angiogeneza wiąże się więc ze zwiększonym zapotrzebowaniem na węglowodany i tłuszcze).

 

Suplementacja i prawidłowa dieta, czyli jak uzupełnić niedobór żelaza

Wymienione mikroelementy (żelazo, miedź i cynk) konieczne są tak w procesach powstawania nowych komórek, jak i w całościowej regeneracji tkanek. Główne biologiczne funkcje żelaza wiążą się z syntezą hemoglobiny: niski poziom żelaza i hemoglobiny prowadzi do anemii. W przypadku leczenia ran szczególnie niebezpieczne są stany, w których niedokrwistość z niedoboru żelaza łączy się z niedokrwistością pokrwotoczną. Współwystępowanie obu rodzajów niedokrwistości wiąże się oczywiście z faktem, że przy powstawaniu ran występuje często znaczna utrata krwi. W leczeniu ran niemal we wszystkich przypadkach zaleca się więc suplementację żelazową. Istotna jest także bogata w żelazo dieta.

Dzienne zapotrzebowanie na żelazo to około 10 miligramów w przypadku mężczyzn i 15 miligramów w przypadku kobiet. Niedobory żelaza uzupełnia się stopniowo, prócz systematycznej suplementacji konieczna jest więc także systematyczne stosowanie diety bogatej w ten mikroelement. Warto więc przypomnieć, jakie produkty zawierają żelazo w dużych ilościach. Produkty zawierające żelazo, które warto włączyć do codziennej diety chorego to przede wszystkim mięso (zwłaszcza czerwone), podroby, ryby, kakao i czekolada oraz żółtka jaj. Inne dobre źródła żelaza to kasze, orzechy, pestki dyni lub słonecznika oraz warzywa strączkowe.

 

Właściwości żelaza wpływające na gojenie się ran

Właściwości żelaza związane z gojeniem się ran wiążą się przede wszystkim z jego rolą
w dostarczaniu do tkanek tlenu oraz z jego funkcją w gospodarce enzymatycznej organizmu.

Wskazuje się wiele mechanizmów, za pomocą których niedostatek żelaza negatywnie wpływa na gojenie się ran. W świetle współczesnej wiedzy medycznej największe znaczenie ma hipoksja, czyli niedobór tlenu w tkankach. Hipoksja wpływa negatywnie na migrację komórek, na tempo ich podziału, na długość życia komórek oraz na ich wzrost. Istotna jest także rola laktoferyny, białka wykazującego powinowactwo z jonami żelaza, w inicjacji procesu krzepnięcia krwi, a więc już na początkowym etapie gojenia się rany. Równie ważna jest rola żelaza w syntezie kolagenu: jony żelaza są niezbędnym konfaktorem hydroksylacji aminokwasów, w wyniku której powstaje kolagen.

 

O tym, jakie znaczenie ma żelazo w gojeniu się ran świadczą także jego funkcje diagnostyczne. Niska wartość TIBC (całkowitej zdolności surowicy do wiązania żelaza) w połączeniu z niską zawartością żelaza w surowicy wskazywać może na infekcje, a także nowotwory i liczne choroby współtowarzyszące. Przeciwna sytuacja, czyli niska zawartość żelaza w surowicy w połączeniu z wysoką wartością TIBC świadczy natomiast o niedokrwistości niedoborowej.

 

Nadmiar żelaza a gojenie się ran

Stosunkowo rzadko poruszanym, ale istotnym problemem jest wpływ nadmiaru żelaza na gojenie się ran. Wiąże się on przede wszystkim z nieodpowiednią suplementacją żelazem, kiedy przyjmowana dzienna dawka żelaza jest znacząco wyższa, niż zalecana. Nadmiar żelaza prowadzić może do nadmiernego gromadzenia się ziarniny, a nawet do powstawania guzów. Szczególnie narażone są tutaj kobiety stosujące pigułki antykoncepcyjne oraz pacjenci z chorobami wątroby.

 

Co należy zrobić kiedy rana i skóra wokół niej są zaczerwienione, a rana jest z oznakami zakażenia?

Zaczerwieniona i podrażniona skóra może być zabezpieczona kremem o działaniu regenerującym i właściwościach antybakteryjnych. Jednakże nie należy wybierać kremów zawierających domieszki antybiotyków (jak neomycyna, batytracyna). Zalecamy wybierać takie, które posiadają w swoim składzie oktenidynę, bisabolol czy inne substancje o potwierdzonym bezpieczeństwie i skuteczności (np. octenicare). W miejscu, w którym mamy już ranę z objawami infekcji należy zastosować miejscowy lek odkażający (np. octenisept).

Podziel się wiedzą – udostępnij

Poznaj naszego eksperta

Redakcja

Każdego dnia do szpitali w całej Polsce trafiają osoby, które cierpią z powodu komplikacji powstałych na skutek nieodpowiedniej pielęgnacji skaleczeń, ran czy oparzeń. Jako redakcja portalu Zagojeni.pl uważamy, że lepiej takim sytuacjom przeciwdziałać niż je leczyć. Dlatego powstał nasz portal, który jest pierwszą w Polsce pełną i rzetelną bazą wiedzy na temat profilaktyki i leczenia różnego rodzaju ran. Mamy nadzieję, że zawarte tu informacje pomogą Państwu szybko i bezboleśnie wyleczyć każdą z nich.

Zostaw komentarz

Zobacz także

Szukasz fachowej pomocy? Sprawdź na mapie
Informacja: Twoje dane osobowe

Dziękujemy, że do nas zajrzałaś / zajrzałeś. Przejrzystość i bezpieczeństwo świadczonych usług to dla nas priorytet, dlatego prosimy – zapoznaj się z poniższymi informacjami.

Jakie dane zbieramy?

Ta strona internetowa zbiera dane osobowe takie jak adres IP użytkownika oraz dane zawarte w plikach cookies (lub podobnych technologiach, np. local storage) zapisywanych na urządzeniach użytkownika, a także korzysta usług świadczonych przez firmy Google (m.in. Google Analytics) czy Facebook (m.in. Facebook Pixel).

Dlaczego zbieramy dane?

Wykorzystujemy je, aby analizować ruch na naszej stronie, oraz prowadzić działania marketingowe – promować nasze usługi, wyświetlać Ci oferty specjalne, reklamy dostosowane do Twoich zainteresowań itp. Podstawą zbierania danych jest realizacja prawnie uzasadnionego interesu administratora danych.

Kto jest administratorem danych?

Administratorem danych jest Schulke Polska z siedzibą w Warszawie przy Alejach Jerozolimskich 132, wpisana do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Warszawie pod nr KRS 0000104818. Dane te są przekazywane jedynie ograniczonej liczbie firm, z którymi współpracujemy przy świadczeniu usług technicznych i reklamowych. Nie są przekazywane innym podmiotom w celu prowadzenia innych działań reklamowych, niż tylko te dotyczące produktów firmy Schulke Polska.

Jeśli wiesz już wszystko w sprawie wykorzystania Twoich danych przez tę stronę – prosimy zamknij to okno. Więcej informacji można znaleźć w naszej polityce prywatności, klikając w przycisk „Chcę wiedzieć więcej”. Dziękujemy!

Rozwiń